Hz. Peygamber (sas) ve Sevgi | Siyerden Ahlâka 24. Bölüm

Muhammed Emin Yıldırım Hocamızın anlatımı, Nuri Sardoğu ve Muhammed Cahit Şahinler’in sunumuyla Efendimiz’in (sas) güzel ahlâkını öğrenmeye gayret edeceğimiz Siyerden Ahlâka serimizin 24. bölümü.

1. Giriş ve Sevginin Hayattaki Yeri

• Sevgi; değiştiren, dönüştüren, iyileştiren ve daha güzele ulaştıran bir şifa ve devadır. İnsan kelimesinin kökeninde bulunan “ülfet” manası, insanın sevgisiz ve yalnız yaşayamayacağını gösterir.
• Sevginin olduğu yerde kusurlar örtülür; sevgi bir bedendeki cilt gibidir ve bu cilt döküldüğünde geriye sadece tahammül edilemeyecek korkunç bir iskelet kalır. Bugün ailelerin ve dostlukların yıkılmasının temel sebebi, insanları ayakta tutan bu sevgi cildinin dökülmüş olmasıdır.

2. Kavramsal Çerçeve: Ülfet, Meveddet ve Muhabbet

• Kur’an-ı Kerim’de sevgi meselesini yansıtan üç önemli kavram bulunmaktadır:
• Ülfet: Yakınlık kurmak ve yakınlaşmak demektir; yakınlık kurulmayan bir kimse sevilemez.
• Meveddet: Ülfetin ardından gelen karşılıklı sevgi basamağıdır.
• Muhabbet: Sevginin en derinleşmiş halidir. Kökü olan “hub”, tohum demektir; kalbe atılan bu sevgi tohumu doğru beslenirse çiçek açar ve güzellik oluşturur.

3. Sevgi ve İman İlişkisi

• Sevgi ile iman arasında doğrudan ve kopmaz bir bağ vardır. İmanın altı şartının temelinde de sevgi yatar; sevilmeyen şeye iman edilemez.
• Allah Resulü (sas), “İman etmedikçe cennete giremezsiniz, birbirinizi sevmedikçe de iman etmiş olamazsınız.” buyurarak sevgiyi imanın temel şartı saymıştır.
• Bu sevgiyi oluşturmanın yolu ise aradaki selamı yaymaktır. Selam vermek sadece bir tanışma değil; “Ben senin mümin kardeşinim, benim elimden, dilimden ve gözümden sana zarar gelmez” diyerek karşı tarafla bir barış ve güven ahitleşmesi yapmaktır.

4. Dört Temel Sevgi ve Hiyerarşisi

• İslamiyet, müminlerin üzerine sorumluluk olarak dört büyük sevgi hakkı yüklemiştir:
• Allah’ı sevmek: İmanın hakkıdır.
• Peygamber’i sevmek: Allah’ın hakkıdır ve tüm sevgilerin mayasıdır.
• Sahabeyi ve Ehl-i Beyt’i sevmek: Resulullah’ın hakkıdır.
• Birbirimizi sevmek: Aziz İslam’ın hakkıdır.
• Bu sevgi binası aşağıdan yukarıya doğru (Müslümanların birbirini sevmesiyle) inşa edilmelidir. Eğer kardeşlik ve birbirimizi sevme zemini sağlam tutulmazsa, akrabalık, ticaret veya evlilik gibi üstüne kurulan diğer bağlar yıkıldığında tüm bina çöker.

5. Sevginin İspatı ve Şartları

• Sevgi ispat ve fedakârlık isteyen bir eylemdir. Erzurum deyişiyle, “Elin gönlün sevmesi, elin vermesiyle belli olur”.
• Allah’a sevginin ispatı: O’nun her istediğine amatsız, fakatsız, kayıtsız ve şartsız teslim olmaktır. Bunun en güzel örneği, Beni Selime Mescidi’nde (Kıbleteyn) namaz esnasında ayet gelince Hz. Peygamber (sas) ve sahabenin namazı bozmadan Mescid-i Aksa’dan Mescid-i Haram’a doğru anında yönlerini dönerek gösterdikleri teslimiyettir.
• Resulullah’a sevginin ispatı: O’na kayıtsız şartsız ittiba etmektir; “Kızıldeniz’e dal dersen dalarız” diyen Saad bin Muaz’ın duruşudur.
• Sahabeye sevginin ispatı: Hayatın her alanında onları önder kılmak ve ihsan üzere onlara tabi olmaktır.
• Birbirimizi sevmenin ispatı: Kusurları örtmek ve birbirimize tahammül etmektir. Müminler birbirini yıkayan iki el gibidir; hataları silmek için sevgiyle gayret ederler.

6. Allah Resulü’nün (sas) Sevgi Dili ve Temel İlkeler

• Hz. Peygamber (sas) sevgisini öyle güçlü yansıtırdı ki, onun yanına girip çıkan herkes “Herhalde dünyada en fazla beni seviyor” hissine kapılırdı. Örneğin yeni Müslüman olan Halid bin Velid veya Amr ibn As, gördükleri muamele karşısında en çok kendilerinin sevildiğini düşünmüştür. Efendimiz (sas) sevgiyi kıskançlık veya haset aracı yapmamış; imrenme ve yarışma vesilesi kılmıştır.
• Sevginin üç temel ilkesi vardır: 1. Seven sevilir: Sevgiyi yansıtan kişi karşılığını da bulur. 2. Seven, sevdiğinin sevdiklerini de sever: Gerçek sevgide cimrilik olmaz, eşini seven onun ailesini de sever. 3. Sevgi ispat ister: Fedakârlık ile sevgi eyleme dökülmelidir.

7. Sahabe-i Güzin’in Peygamber (sas) Sevdası

• Hz. Ebubekir: Resulullah (sas) ve vefat ettiğinde gözyaşları içinde onu öpmüş, ancak yas tutarak ümmeti sahipsiz bırakmamış, peygamberin davasına derhal omuz vererek gerçek sevginin davasına sahip çıkmak olduğunu göstermiştir.
• Hz. Ömer: Efendimiz kendisine “Beni nefsinden ve canından daha çok seviyor musun?” diye sorduğunda önce “Hayır” demiş, ancak bu sevginin imani bir sorumluluk olduğunu idrak edip muhasebesini yaptıktan sonra “Seni canımdan çok seviyorum” diyerek sevgide dürüstlük ve hesabını verebilme ahlakını öğretmiştir.
• Hz. Osman: Malını Allah yolunda üç kez sıfırlayacak kadar infak etmiş, Tebük’teki “Zorluk Ordusu”nun (Ceyşül Usra) 10.000 kişisini tek başına donatarak sevginin fedakârlığını ispatlamıştır.
• Hz. Ali: Hicret gecesi gözünü kırpmadan, öleceğini bilerek Hz. Peygamber’in (sas) yatağına yatmış ve o korkulu gecedeki uykuyu yıllar sonra bile özlemle anmıştır.

8. Tavsiyeler: Sevgide İstikrar, Vefa ve El-Vedûd İsmi

• Sahabenin ifadesiyle “Sevgi, veraset ile kazanılır”; yani ancak yaşanılarak birbirine aktarılır ve durgun suya atılan taşın oluşturduğu halkalar gibi yayılır.
• İlişkilerde ve evliliklerde anlaşmazlık çıktığında vefa devreye girmeli; eski iyilikler ve yaşanmışlıklar hatırlanarak tahammül gösterilmelidir.
• Eğer ilişkilerde ve evlilikte sevgi biterse veya azalırsa, Allah’ın sevgiyi yaratan, seven ve sevilmeyi isteyen El-Vedûd ismine iltica edilmeli, ölmeye yüz tutmuş sevgi için O’ndan ruh ve şifa istenmelidir.

(71)